Weetjes




Giftige planten


Een lijst met giftige planten en bomen voor paarden. 




Ontwormen


Wetenswaardigheden, werkzame stoffen, waneer en waarvoor.




zandkoliek


Informatie over zandkoliek bij paarden.




Hoefbevangenheid


Hoe een paard ook hoefbevangen kan raken.




Neusaaien


Hoe denkt een paard hierover?




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Heb je ook weetjes voor deze site, stuur ze dan!!!

 

Zandkoliek.

Dit komt vooral voor bij paarden die in de winter in een paddock staan.
In een paddock met een zandbodem is het oppassen.
De paarden eten herfstblad of hooi van de grond en krijgen zo zand binnen.
Het zand blijft deels in de darmen van het paard zitten.
Zand is zwaar en blijft op de bodem van het darmkanaal liggen.
Dit kan oplopen tot vele kilos zand en belemmert de functie van de darm.
Dit kan diarree of koliek en vermageren tot gevolg hebben.
Een test die je zelf kan doen.
Roer enkele mestballen in een emmer met water en laat deze staan.
Als er na het leeggooien van de emmer zand op de bodem achterblijft wijst dit op te veel zand in de darmen.
Bel meteen de dierenarts en bestel "sandclear" dit vormt een soort gelei in de darmen die het zand meeneemt.

Deze informatie is overgenomen uit de nieuwsbrief nr 1 jaargang 2  2005 van de DAP Schouwen-Duiveland.

 

 

Wist je dit?

Rudger staat vreemd in zijn stal, met zijn voorbenen naar voren gestrekt en zijn achterbenen zo ver mogelijk onder zijn lichaam geschoven. Hij weigert een stap te verzetten en lijkt veel pijn te hebben. Gisteren is Rudger uit zijn stal ontsnapt en heeft hij zich tegoed gedaan aan de voorraad krachtvoer in de schuur. Maar wat is er nu aan de hand met Rudger? Kan zijn rare manier van staan wat te maken hebben met zijn feestmaaltijd?
Dit beeld kan goed horen bij een paard dat last heeft van hoefbevangenheid. Hoefbevangenheid is een probleem dat vrij vaak voorkomt bij paarden en pony’s. Het kan op elke leeftijd en op elk prestatieniveau voorkomen. Enkele maanden geleden verloren twee ruiters vlak na terugkomst van de Olympische Spelen paarden aan deze nare aandoening. Het is een erg pijnlijke en gevaarlijke aandoening waar paarden behoorlijk kreupel van kunnen zijn. Omdat het levenslange problemen en zelfs het einde van een paardenleven tot gevolg kan hebben, is het belangrijk de symptomen op tijd te herkennen. Ook is het goed om te weten onder welke omstandigheden een paard meer risico loopt om hoefbevangen te raken. Als het vermoeden bestaat dat een paard de stoornis heeft, moet de dierenarts zo spoedig mogelijk gebeld worden.
Hoefbevangenheid is een stoornis in de doorbloeding van de hoef. Wat is er precies gebeurt in de hoef en waarom is nog niet helemaal duidelijk. Dierenartsen over de hele wereld bestuderen de aandoening. Wat is hoefbevangenheid precies, wat kan er aan gedaan worden, en hoe is het te voorkomen? In dit artikel wordt besproken wat de belangrijkste verschijnselen zijn van een bevangen paard, en waardoor hoefbevangenheid veroorzaakt kan worden.

Verschijnselen
Net zoals bij Rudger het geval was, staan veel paarden die last hebben van hoefbevangenheid met de voorbenen naar voren gestrekt en de achterbenen zo ver mogelijk onder het lichaam geschoven. Alle vier hoeven kunnen gevoelig zijn, maar er kan ook slechts een been kreupel zijn. In de meeste gevallen zijn beide voorbenen erg pijnlijk en dan zal het paard proberen zo weinig mogelijk gewicht op zijn voorbenen te laten rusten. Door de achterbenen zo ver mogelijk naar voren onder het lichaam te zetten, kan het dier meer gewicht overhevelen naar de achterhand en zo de voorbenen ontlasten. Door de voorbenen naar voren te zetten, rust minder gewicht op het pijnlijke deel van de hoef. Soms gaan paarden liggen om hun pijnlijke voeten te ontlasten; vooral als alle vier de hoeven bevangen zijn.
Door een hand op de hoeven te leggen, is te voelen dat de hoeven warmer zijn dan normaal. Vooral de kroonrand voelt warmer aan. Het is goed om regelmatig de hoeven van een paard te voelen (bijvoorbeeld iedere keer bij het uitkrabben van de hoeven), om op die manier een idee te krijgen van de normale hoeftemperatuur van een paard. In de kootholte lopen bloedvaatjes die normaal nauwelijks te voelen zijn. Bij een bevangen paard is vaak duidelijk te voelen dat deze bloedvaatjes in de kootholte kloppen (zie tekening 1).

Op eieren
Een bevangen paard heeft veel pijn. Om de pijn in de hoeven zo veel mogelijk te ontlopen, willen paarden met deze aandoening het liefst rustig blijven staan. Vroeger werd gedacht dat het goed was om bevangen paarden te dwingen om toch te lopen. Het lijkt er echter op dat het beter is om het dier te laten staan, als lopen te pijnlijk is Hoefbevangen paarden lopen op een typische manier. Ze lopen “op eieren”, waarbij de toon zoveel mogelijk ontlast wordt. De toon is de voorkant van de hoef (zie tekening 2). Met de typische hoefbevangenheids-stand proberen paarden ook in stilstand de toon van de hoef zo weinig mogelijk te belasten. Veel paarden die hoefbevangen zijn, zijn echt ziek. Ze kunnen een verhoogde temperatuur en een snellere ademhaling hebben, hevig zweten en koliekerig zijn. Vaak eten ze minder of zelfs niets meer.

Bij sommige paarden zijn duidelijke veranderingen aan de hoeven te zien (zie tekening 2: groeiringen). Op de hoeven lopen ribbels, die normaal over de hele hoefwand op gelijke afstand vanaf de kroonrand lopen. Bij paarden die chronisch hoefbevangen zijn, lopen de ribbels aan de voorkant van de hoeven dicht bij elkaar en meer in de richting van de hoefballen lopen de ribbels steeds verder uit elkaar. Deze uit elkaar lopende ribbels worden wel “divergerende groeiringen”genoemd en geven aan dat een paard chronisch hoefbevangen is. Bij paarden die dit zijn, is op röntgenfoto’s vaak te zien dat het hoefbeen (een botje in de hoef) niet op de plaats ligt waar het hoort te liggen. Het kan naar beneden zakken of kantelen. Een dierenarts kan op een röntgenfoto zien of het gekanteld of gezakt is en tevens bepalen hoe ernstig de verzakking of draaiing is. In ernstige gevallen kan het hoefbeen zelfs door de zool van de hoef eenmaal gezakt of gedraaid of gezakt is, kan het nodig zijn om een paard te laten inslapen.

Risico’s
Hoefbevangenheid hoeft zich niet altijd in een overduidelijke vorm voor te doen met de typische stand, warme hoeven met kloppende bloedvaten, pijnlijk lopen enz. Het kan ook best zo zijn dat een paard nog wel wil lopen, en alleen in stap of zelfs alleen in draf een kortere pas maakt. Bij een lichte mate van hoefbevangenheid kunnen paarden wat op de benen staan wiebelen, waarbij dan weer het ene been en dan weer het andere been opgetild wordt. Soms is bij een lichte mate van deze stoornis niets anders te merken dan dat het paard net iets anders doet dan normaal en net niet helemaal lekker loopt tijdens het rijden. Als vermoed wordt dat iets niet helemaal goed is, is het goed om na te gaan of het dier aan risico-omstandigheden voor hoefbevangenheid is blootgesteld. Heeft hij veel vers gras gegeten of te veel krachtvoer gehad? Deze factoren zijn de belangrijkste oorzaken voor het ontstaan van hoefbevangenheid.

Oorzaken
Een van de belangrijkste oorzaken voor het hoefbevangen raken van paarden is het te veel eten van bepaalde stoffen, zoals krachtvoer of granen. Ook vers voorjaarsgras is berucht om het veroorzaken van de aandoening. De overgang van stal naar weide moet in het voorjaar geleidelijk gebeuren om problemen te voorkomen.

Overeten
Uitbreken en daarna overeten aan krachtvoer en granen wordt regelmatig gezien als oorzaak. Vervelend is dat de kreupelheid en verdere ellende vaak pas ongeveer een dag na het vreetavontuur begint. Daardoor wordt meestal gedacht dat het paard niets aan het avontuur heeft overgehouden, terwijl alle problemen dan nog kunnen beginnen. Behalve hoefbevangenheid kan een paard ook koliek en diarree krijgen van het te veel eten van krachtvoer,granen, of vet gras. Ook (sport)paarden die op een extreem hoog krachtvoer/granen rantsoen staan, kunnen bevangen raken. Pony’s die te dik zijn, schijnen gevoeliger te zijn dan pony’s met een gezond gewicht. Sommige rassen zijn ook gevoeliger dan andere. Het Nederlands Trekpaard, Welsh pony’s, Shetland pony’s en het Fjordenpaard lijken rassen te zijn die gevoeliger zijn voor de stoornis.

Nageboorte
Merries waarbij na de geboorte van het veulen de nageboorte niet snel genoeg afkomt, kunnen ook hoefbevangen raken. Ook een baarmoederontsteking door andere oorzaken kan deze aandoening tot gevolg hebben. Het is belangrijk om bij een merrie die pas geveulend heeft, op het compleet en op tijd afkomen van de nageboorte te letten. Paarden kunnen doodziek worden van een baarmoederontsteking. Als de situatie niet vertrouwd wordt, is het altijd het beste om de dierenarts te bellen.
Ook bij koliek kan een paard bevangen raken. Net als bij een baarmoederontsteking worden ook bij koliek bepaalde stoffen in het lichaam van het paard gevormd die giftig voor hem/haar zijn. Deze stoffen hebben veel vervelende effecten op het paardenlichaam, zoals onder andere een storing in de bloedvoorziening van de hoef en als gevolg daarvan hoefbevangenheid. Ook bij andere ernstige infecties, zoals bijvoorbeeld een longontsteking, kunnen gevaarlijke stoffen in het bloed terecht komen. Deze stofjes verstoren de doorbloeding in de hoef. De hoef is erg gevoelig voor gifstoffen en ziektes op andere plekken in het lichaam, die naar buiten kunnen komen als hoefbevangenheid. In de meeste gevallen ligt de oorzaak van de stoornis dan ook niet in de hoef zelf, maar in de longen, darmen of baarmoeder.

Corticosteroiden
Paarden die corticosteroiden als medicijn toegediend krijgen, schijnen ook een verhoogd risico te lopen. Er bestaan langwerkende en kortwerkende corticosteroiden. De langwerkende worden in verband gebracht met hoefbevangenheid.
Na het te lang op harde bodem rijden, kan een paard de aandoening eveneens oplopen. Dit komt echter beduidend minder vaak voor dan het overvoeren en de andere hiervoor genoemde oorzaken. Ook kan een paard een been overbelasten doordat het andere been pijnlijk is. Om het in eerste instantie pijnlijke been te ontlasten, wordt meer gewicht op het nog niet pijnlijke been overgebracht. Door deze vorm van overbelasting ontstaat meestal een bevangen hoef.
Als een paard nog warm is van het rijden, geef hem dan niet te veel water. Het laten drinken van veel koud water schijnt bij nog oververhitte paarden hoefbevangenheid te kunnen veroorzaken. Geef dus alleen kleine beetjes lauw water totdat het paard weer op normale temperatuur is.
In de volgende aflevering wordt besproken wat in de hoef van een bevangen paard gebeurt en wat met een bevangen paard gedaan moet worden.
Samenvatting
Hoefbevangenheid is een pijnlijke aandoening die veroorzaakt wordt door een stoornis in de doorbloeding van de hoef. Het is belangrijk de verschijnselen tijdig te herkennen, omdat deze aandoening levensbedreigend kan zijn. De meest voorkomend oorzaak is te veel eten van krachtvoer, granen of vers gras. Bevangen paarden kunnen op een typische manier staan, kloppende bloedvaten in de kootholte hebben, en algeheel ziek zijn. De dierenarts moet bij verdenking van hoefbevangenheid direct ingeschakeld worden.

Neusaaien